Mity cyklu ulsterskiego - Medb i Conchobar

Autor: Thea

Od dawna już prowincje Ulster i Connacht były sobie wrogie. Ulsterem rządził Conchobar*, a Connachtem - Medb. Conchobar był militarnie dobrze przygotowany, miał lojalną drużynę wojowników zwanych Rycerzami Czerwonej Gałęzi. Ich wodzem był Cu Chulainn. Conchobar opiekował się również grupą młodzieńców od najwcześniejszych lat szkolonych w rzemiośle wojennym. Rządy króla Ulsteru były prawdziwie nadprzyrodzone, a wydarzenia z okresu wojny świadczą, że został prawowitym władcą wybranym przez druidów. Kiedy bowiem zdrajca Fergus uderzył w tarczę króla, ta wydała donośny krzyk, tak jak za każdym razem, gdy władca Irlandii znajdowała się w niebezpieczeństwie.

Sam Conchobar obdarzony był mocą wieszczenia, chociaż większość proroctw ogłaszał druid Cathbad, który wielokrotnie przepowiadał dzieje Ulsteru. Wieszczył zgubę, jaka przynieść miała uroda Deirdre, przepowiedział wspaniałe życie Cu Chulainna, ostrzegł Ulsterczyków przed niszczycielska mocą satyry i poety Aithirne. Jednym z zadań Cathbada było nauczanie młodych bohaterów trudnej sztuki wróżenia oraz wyznaczania dni pomyślnych i niepomyślnych dla najróżniejszych działań.

Conchobar był postacią złożoną. Nie wiadomo kim był dla Cu Chulainna. Grać mógł rolę przybranego, bądź naturalnego ojca albo dziadka. Był mężem Medb, zanim ta została królową Connachtu. W przeciwieństwie do innych bohaterów splamił on swój honor zdradzając Naosie i postępując okrutnie wobec Deidre, co spowodowało, że opuściło go trzech największych wojowników.

O Deidre wieszczył sam Cathbad. Jeszcze przed jej narodzinami przepowiedział, że dziecko będzie bardzo piękne, ale przyniesie zgubę mężczyznom z Ulsteru. Wojownicy Conchobara głośno domagali się jej śmierci, jednak król zdecydował się wychować ją w ukryciu, by poślubić ją, kiedy dorośnie.

Kiedy Deidre była młodą dziewczyną zaobserwowała, jak Conchobar oprawiał na śniegu cielaka, obok zaś siedział kruk i spijał krew. Dziewczyna zadecydowała wtedy, że mężczyzna za którego wyjdzie będzie miał takie trzy kolory: czarne włosy, białą cerę i czerwone policzki. Leborcham, towarzyszka Deidre, twierdziła, że zna takiego człowieka. Był nim syn Uisnecha - Naoise. Dziewczynie udało się z nim w końcu spotkać, lecz ten, pamiętając o przepowiedni, odrzucił jej zaloty. Deidre zaapelowała jednak do jego honoru i oboje uciekli, a towarzyszyli im dwaj bracie Naoise - Aine i Ardan.

Uciekinierzy udali się do Szkocji. Conchobar przysłał im wtedy nieszczere przebaczenie i wzywał do powrotu. Jedynie Deidre podejrzewała zdradę. Po powrocie trzej bracia zostali zabici przez Eogana, a dziewczyna została uwięziona na rok przez Conchobara, który planował oddać ją Eoganowi. Jednak Deire zabiła się, nie chcąc wyjść za mordercę swojego ukochanego.

Conchobar został zabity kulą zrobioną z mózgu Mes Gegry, króla Leinsteru (kulę taką formowano z mózgu i wapna, pozostawiając ją później do wyschnięcia). Bronią tą cisnął Ceat mac Magach, mszcząc się za wyrządzone zło.

medbMedb (Ta, która Upaja) była królową Connachtu, rządzącą w Tarze bądź Cruachain. Była boginią zwierzchności, ale można ją też postrzegać jako jedną z irlandzkich bogiń wojny, seksualności i terytorium. Jej nieprawdopodobna rozwiązłość symbolizowała płodność Irlandii. Imię Medb kojarzone było z napojem alkoholowym, szczególnie z miodem, który miał znaczenie w akcie jej łączenia się jako bogini zwierzchności ze śmiertelnym królem. Związek zostawał uświęcony, kiedy Medb częstowała władcę kielichem napoju. Jedną z jej cech, charakterystyczną dla irlandzkich bogiń była zdolność zmieniania się ze staruchy w młodą dziewczynę. Potrafiła też siać zniszczenie: sprowadziła śmierć na Fergusa, Conall Cernacha, swego męża Aililla i Cu Chulainna; mogła też pozbawiać wojowników ich męstwa, kiedy pojawiała się w rydwanie na polu bitwy. Potrafiła poruszać się z niezwykłą prędkością, a towarzyszyły jej ptak i wiewiórka.

Wielka wojna pomiędzy Ulsterem a Connachtem wybuchła głównie z powodu zazdrości Medb o wielkiego byka Aililla. Poetka i wieszczka Fedelma przestrzegała królową, że jej wróg Cu Chulainn rozbije większą część jej armii. Medb uciekła się do podstępu, próbując przekupić bohatera Ulsteru swoją córką - Finnebair. Na końcu odwołała się do magii, by sprowadzić na niego śmierć. Zgon bogini był wynikiem zemsty. Padła ofiarą siostrzeńca Furbaida, którego matkę, Clothrę, Medb zamordowała. Wielka królowa zginęła haniebną śmiercią - zabiła ją gruda twardego sera, wystrzelonego z procy.




* - Conchobar mac Nessa był królem Ulsteru, który rządził na dworze w Emain Macha, zidentyfikowanego jako Navan Fort koło Armagh. W pierwszym okresie użytkowania, koło roku 700 p. n. e. życie skupiało się wokół okrągłego, drewnianego budynku, stojącego obok większego, oddzielonego obszaru. Około roku 100 p. n. e. ową rezydencję królewską zastąpiło sanktuarium z pięciu kręgów dębowych słupów, z masywnym dębowym filarem pośrodku, widocznym z odległości wielu kilometrów.



blog comments powered by Disqus